تنگی
فک بالا یکی از مشکلات نسبتا شایع در رشد فک و دندونهاست که میتونه باعث
نامرتبی دندونها و باریک شدن لبخند بشه. در این مقاله به طور کامل
درباره علائم، علت ها و روش های درمانش صحبت میکنم.
تنگی فک بالا یعنی چی؟
تنگی فک بالا یعنی عرض فک بالات کمتر از حد طبیعیه و فضای کافی برای چیدمان درست دندونا نداری.
علائم تنگی فک بالا چیه؟
علائم باریک بودن فک بالا معمولا با ظاهر دندونها و نحوه ی قرار گرفتن فک مشخص میشه.
اگه یکی از این نشونه ها رو داری، احتمال اینکه فک بالا باریک تر از حالت نرمال باشه زیادِ:
- لبخند باریک و دیده نشدن کامل دندونهای بالا موقع خنده
- کراس بایت دندونها عقبی (قرار گرفتن دندونهای پایین بیرونتر از دندونهای بالا)
- شلوغی و روی هم قرار گرفتن دندونها
- کمبود فضا برای رشد دندونهای دائمی
- تنفس دهانی یا سختی در بستن لبها مخصوصا موقع خواب
- خر و پف شبانه یا مشکل در تنفس از بینی
- درد خفیف در ناحیه فک و گونه یا احساس فشار در سینوسها
نکته مهم:
باریک بودن فک بالا فقط ظاهر دندونها رو تحت تاثیر نمیذاره، بلکه میتونه روی تنفس، خواب و رشد صورت هم اثر بذاره.
اگه این علائم رو دارین یا مطمئن نیستی، پیشنهاد میکنم با دکتر نبی وقت مشاوره ارتودنسی بگیری. با یه بررسی ساده میشه فهمید که آیا نیاز به گسترش فک داری یا نه.
واتساپ
تماس تلفنی
02188873135 - 02188873136 - 09912806784
عوارض تنگی فک بالا
مهم ترین عوارض تنگی فک بالا شامل موارد زیره:
1. نامرتبی دندونها
2. کراس بایت خلفی
چون عرض فک بالا کمه دندونهای عقبی فک پایین بیرونتر از فک بالا قرار میگیره در صورتی که باید برعکس باشه. این مشکل میتونه یکطرفه، دو طرفه یا برای چند دندون باشه.
3. ایجاد انحراف فک پایین
به خاطر درست نبودن رابطه فک بالا و پایین بعضی افراد برای ایجاد امکان جویدن غذا دچار انحراف فک پایین میشن.
4. لبخند باریک
وقتی میخندی خط لبخند خیلی باریکی داری.
5. تنفس دهانی
درصد بالایی از تنفسهای دهانی و خرخرهای شبانه بخاطر باریک بودن فک بالا و عدم تکامل مجرای تنفسیه.
علت تنگی فک بالا در کودکان و بزرگسالان
معمولا چند عامل باعث ایجادش میشه:
- ژنتیک و فرم ارثی فک
- تنفس دهانی طولانی مدت
- لوزه سوم یا انسداد بینی در کودکی
- مکیدن انگشت یا پستانک طولانی مدت
- اختلال رشد عرضی فک بالا در سنین پایین
درمان تنگی فک بالا تا چه سنی امکان داره؟
بهترین سن برای درمان این مشکل از حدود 7 سالگی تا 18 نهایت 19 سالگی هست. چون در این بازه، درز وسط فک بالا هنوز کامل بسته نشده یا انعطاف پذیره و میشه بدون جراحی، فک رو باز کرد.
هرچی درمان زودتر شروع بشه:
- راحت تر انجام میشه
- سریع تر جواب میده
- پایدارتر میمونه
بعد از 18-19 سالگی معمولا درز وسط فک جوش خورده و دیگه با پیچ به تنهایی باز نمیشه.
اگر این مشکل در سنین پایین تشخیص داده بشه، معمولا بدون جراحی فک قابل اصلاحه. به همین دلیل توصیه میشه حدود 7 سالگی معاینه ارتودنسی اطفال انجام بشه تا اگه نشانه ای از تنگی فک بالا وجود داشت، درمان رو به موقع شروع کنه.
درمان تنگی فک بالا بدون جراحی
در مطب دکتر نبی از پیچ باز کننده فک بالا (هایرکس، RPE) برای درمان تنگی فک بالا استفاده میشه.
اگر کراس بایت خلفی شدید یا انحراف فک پایین هم وجود داسته باشه معمولا به یه پلاک شفاف برای فک پایین هم نیاز داری که بهش اسپلینت میگن.
پیچ هایرکس چیه و چطور کار میکنه؟
هایـرکس یه پیچ فلزی مخصوصه که:
- روی سقف دهان قرار میگیره.
- با بند ارتودنسی روی دندونای آسیای بالا فیکس میشه. (بند
ارتودنسی یه حلقه فلزی نازکه که دور دندون، معمولا دندونهای آسیاب عقب، قرار
میگیره. این بند مثل یه پایه محکم عمل میکنه تا بعضی از وسایل ارتودنسی مثل سیم،
فنر یا دستگاه هایی مثل پیچ هایرکس به دندون متصل بشن.)
- ثابت و غیر متحرکه.
- هر روز طبق دستور دندانپزشک با یه آچار مخصوص، پیچ رو یه مقدار خیلی کم باز میکنی.
- با هر بار باز کردن، دو نیمه فک بالا آروم آروم از هم فاصله میگیرن.
- بدن خودش اون فاصله رو با استخون جدید پر میکنه.
- به این ترتیب عرض فک زیاد میشه و درمان انجام میشه.
مراحل درمان تنگی فک بالا با پیچ هایرکس چطوریه؟
مراحل درمان تنگی فک بالا در مطب دکتر نبی در تهران - ونک به این صورته:
- ویزیت ارتودنسی، بررسی مدارک و تشخیص
- تکمیل مدارک و اسکن دیجیتال
- قرار دادن سپراتور برای بند گذاری
- بعد از حدود یک هفته، بند گذاری و قالبگیری برای ساخت پیچ
- قراردادن پیچ و شروع روند باز کردن پیچ
- چکاپ اول، یک هفته بعد
- چکاپ های بعدی، ماهیانه
روند باز کردن پیچ هایرکس به چه صورته؟
- در روزی که این پیچ نصب میشه باید 5-6 دفعه باز بشه. معمولا چند بارش رو تو مطب انجام میدیم. (در مطب دکتر نبی باز کردن پیچ به دقت به شما آموزش داده میشه.)
- آچار مخصوص رو تا لبه خمی که روی اون هست داخل سوراخ پیچ قرار میدی و بعد اقدام به باز کردن به سمت انتهای دهان میکنی.
- حتما تا جایی آچار روحرکت بده تا سوراخ بعدی رو ببینی.
- از روز دوم تا یک هفته فقط روزی دو نوبت، یکبار صبح و یکبار عصر پیچ رو باز کن.
- تو هفته دوم تا پایان درمان، سرعت باز کردن پیچ کم میشه و 2 بار در هفته باید پیچ باز بشه.
بعد از باز کردن فک بالا با هایرکس چی میشه؟
معمولا بعد 4 تا 10 روز بین دو تا دندون جلویی بالا یه فاصله ایجاد میشه. این کاملا طبیعیه و نشونه موفق بودن درمانه.
به مرور که سرعت باز کردن پیچ رو کم میکنیم احتمال داره این فاصله هم بسته بشه که نشانه خراب شدن پیچ نیست، بلکه رفتار طبیعی نسوج اطراف دندونها به سرعت کم باز شدن پیچه.
همزمان یا بعد پایان گسترش فک بالا، میتونیم با ارتودنسی دندونا رو مرتب کنیم.
درمان تنگی فک بالا در بزرگسالان
اگه بالای 18 سال باشی دیگه پیچ به تنهایی جواب نمیده. باید:
پیچ هایرکس داخل دهان گذاشته بشه و با پیج همزمان جراحی سارپه انجام بشه. یعنی با پیچ میری اتاق عمل.
تو جراحی سارپه، جراح فک درز استخونی وسط فک رو آزاد میکنه تا پیچ بتونه فک رو باز کنه. این جراحی معمولا جزو جراحی های سنگین محسوب نمیشه و دوره نقاهتش سبکه.
بعد از جراحی، همون روند باز کردن پیچ انجام میشه و فک گسترش پیدا میکنه.
خلاصه بگم، سارپه یه کمک جراحیه که راه رو برای پیچ باز میکنه و اصلا مثل اون چیزی که توی ذهنته ترسناک نیست.
البته تو مطب دکتر نبی اگه 18، 19، 20 ساله باشی حتما قبل جراحی سارپه پیچ رو باز میکنن تا مطمعن بشن درز استخوانی وسط فک بسته شده یا نه. تو این سنین چندین بار پیش امده که بدون جراحی سارپه، باز شدن فک بالا اتفاق افتاده. شاید احتمالش کم باشه ولی امتحانش ضرر نداره. اگر باز نشد با پیچ جراحی انجام میشه.
این یکی از نمونه درمانهای دکتر نبی هست که بیمار یه خانم 20 ساله بودن. همونطور که تو عکس مشخصه کراس بایت خلفی داشتن. درمان تنگی فک بالا با پیچ هایرکس (بدون جراحی سارپه) و درمان نامرتبی ها با ارتودنسی ثابت انجام شد.
اگه شما هم باید درمان تنگی فک بالا انجام بدی همین حالا وقت مشاوره بگیر.
واتساپ
تماس تلفنی
02188873135 - 02188873136 - 09912806784
درمان تنگی فک بالا درد داره؟
بعضی ها وقتی اسم پیچ میاد فکر میکنن قراره کام پیچ بشه یا یه تصور ترسناک دارن، اصلا اینجوری نیست پیچ هایرکس به کمک بند و بازوهای لحیم شده روی دندونها چسبونده میشه.
هفته اول بعد باز کردن پیچ برای چند دقیقه کوتاه و به صورت مقطعی ممکنه این حس ها رو داشته باشی:
- فشار روی کام
- سنگینی اطراف بینی و سینوس
- یه درد گنگ و خفیف در ناحیه سر و صورت
که کاملا قابل تحمل، طبیعی و نشان دهنده اعمال اثر پیچه. بعد از فاصله افتادن بین دندونهای جلو بالا دیگه درد نداری. در موارد بسیار نادر شاهد خونریزی از بینی هم هستیم که طبیعیه نگران نباش.
اگه درد غیرعادی باشه باید بررسی شی.
اگه تنگی فک بالا درمان نشه چی میشه؟
اگه تنگی فک بالا درمان نشه، ممکنه این مشکلات ایجاد بشه:
- کراس بایت دائمی
- ساییدگی غیرطبیعی دندونا
- فشار به مفصل فک
- بدتر شدن شلوغی دندونا با بالا رفتن سن
- مشکلات تنفسی
مزایا درمان تنگی فک بالا چیه؟
اگه فک بالا رو درست درمان کنی:
- لبخندت پهن تر و زیباتر میشه
- فضای کافی برای مرتب شدن دندونا ایجاد میشه
- احتمال کشیدن دندون کمتر میشه
- تنفس بهتر میشه
- فشار روی مفصل فک کمتر میشه
- احتمال پوسیدگی به خاطر شلوغی دندونا کمتر میشه
یعنی فقط بحث زیبایی نیست، سلامت فک و تنفست هم بهتر میشه.
درمان تنگی فک بالا چقدر طول میکشه؟
مرحله باز کردن فک بالا معمولا حدود 4 تا 8 هفته طول میکشه.
بعدش دستگاه چند ماه میمونه تا استخون تثبیت شه.
اگه ارتودنسی نامرئی یا ارتودنسی ثابت هم لازم داشته باشی، بسته به شدت نامرتبی دندونها کل درمان ممکنه حدود 1 تا 2 سال طول بکشه.
هزینه درمان تنگی فک بالا چقدره؟
هزینه دقیق پیچ باز کننده فک بالا رو بدون معاینه نمیشه گفت.
- شدت تنگی
- نیاز به جراحی یا نه
- نیاز به اسپلینت یا نه
- و اینکه درمان ارتودنسی هم بخوای یا فقط باز کردن فک بالا
روی قیمت تاثیر داره.
بهترین کار مراجعه برای ویزیت خودت یا فرزندت هست تا دقیق بهت بگیم چی لازمه و چقدر هزینه داره.
حرف آخر
اگر احساس میکنی فک بالات باریکه یا دندونات جا نمیشن، بهتره زودتر برای بررسی ارتودنسی اقدام کنی. برای مشاوره درمان تنگی فک بالا میتونی همین الان با مطب دکتر نبی تماس بگیری یا در واتساپ پیام بدی.
واتساپ
تماس تلفنی
02188873135 - 02188873136 - 09912806784