خیلیها فکر میکنن ارتودنسی ثابت خودش باعث پوسیدگی دندون میشه.
در حالی که
تو ارتودنسی ثابت فقط یه سری براکت و سیم روی دندونات چسبونده میشه. اینا نه اسید
تولید میکنن، نه دندونو خراب میکنن، نه خودشون عامل پوسیدگی هستن.
مسئله از جایی شروع میشه که این براکت و سیم باعث میشن غذا بیشتر لای دندونات گیر کنه. تقریبا هر چیزی که میخوری یه مقدارش اطراف براکت ها و زیر سیم میمونه. اگه این خرده غذاها و پلاک میکروبی هر روز کامل تمیز نشن، کم کم باعث التهاب لثه، لکه سفید و حتی پوسیدگی دندون میشن.
صاف شدن دندون بدون سالم موندنش هیچ ارزشی نداره. اگه آخر درمان دندونات مرتب باشه ولی پر از لک سفید و پوسیدگی باشه، عملا نتیجه خوبی نگرفتی.
وسایل ضروری برای بهداشت ارتودنسی ثابت
- مسواک مخصوص ارتودنسی
- مسواک بین دندونی
- نخ دندون مخصوص ارتودنسی
- در صورت امکان واترجت
مسواک ارتودنسی رو چطور استفاده کنم؟
تفاوت اصلی مسواک ارتودنسی با مسواک معمولی اینه که وسط برسش یه فرورفتگی داره (حالت V شکل). این طراحی باعث میشه براکت داخل اون قسمت بشینه و الیاف کناری بتونن اطراف براکت و زیر سیم رو بهتر تمیز کنن.
- مسواک رو با زاویه 45 درجه بالای براکت بگیر و با حرکت های کوتاه رفت و برگشتی تمیز کن.
- بعد مسواک رو صاف روی براکت و سطح دندون بکش.
- دوباره با زاویه 45 درجه پایین براکت رو تمیز کن.
- لبه لثه رو جداگانه تمیز کن.
- پشت دندونا و سطح جونده رو فراموش نکن.
- باید دونه دونه دندوناتو تمیز کنی.
- عجله نکن. حداقل 3 تا 4 دقیقه زمان بذار.
مسواک معمولی کافیه؟ یا حتما باید مسواک مخصوص ارتودنسی بخرم؟
- با مسواک معمولی هم میشه، اما تمیز کردن سخت تره.
- مسواک ارتودنسی بهداشت رو دقیقتر میکنه.
نخ دندون ارتودنسی را چطور استفاده کنم؟
این نخ ها معمولا به دو شکل هستن:
1- سوپرفلاس
سه قسمت داره:
- یه سر سفت و نازک برای رد کردن از زیر سیم
- یه قسمت اسفنجی و ضخیم برای تمیز کردن اطراف براکت
- یه قسمت نخ معمولی برای تمیز کردن بین دندونا
- همین طراحی باعث میشه هم زیر سیم تمیز بشه، هم بین دندونا.
2- فلاس تِرِدِر (عبوردهنده نخ دندون) + نخ دندون معمولی
عبور دهنده یه وسیله پلاستیکی کوچیک شبیه سوزنه که کمک میکنه نخ رو از زیر سیم رد کنی. بعدش مثل نخ معمولی استفاده میشه.
- نخ مخصوص رو از زیر سیم رد کن.
- بین دو دندون ببر.
- نخ رو به شکل C دور دندون قرار بده.
- آروم تا زیر لثه ببر و بالا پایین حرکت بده.
- برای تمام فاصله ها تکرار کن.
- حداقل روزی یک بار، ترجیحا شب قبل خواب.
چرا نخ دندون در ارتودنسی اینقدر مهمه؟
مسواک فقط سطوح بیرونی دندونو تمیز میکنه. اما بیشتر پوسیدگی ها از بین دندونا شروع میشه. همچنین نخ دندون زیر لثه ها رو بهتر تمیز میکنه.
اگه بین دندونات تمیز نشه:
- خرده غذا باقی میمونه
- پلاک تشکیل میشه
- پوسیدگی بین دندونی ایجاد میشه
- التهاب لثه شروع میشه
فرچه بین دندونی چه کاربردی دارد؟
فرچه بین دندونی یه مسواک کوچیک و باریکه که برای تمیز کردن فضاهای بین دندون، کنار براکت و زیر سیم ارتودنسی طراحی شده. ظاهرش شبیه یه برس ریز بطری شور هست که سرش استوانه ای یا مخروطیه و روی یه دسته پلاستیکی قرار گرفته.
وقتی ارتودنسی ثابت داری، زیر سیم و اطراف براکت ها جاهایی هستن که مسواک معمولی بهش دسترسی کامل نداره. دقیقا همون جاها بیشترین گیر غذایی و تجمع پلاک رو دارن. فرچه بین دندونی برای همین نقاط ساخته شده. فرچه بین دندونی برای تمیز کردن زیر سیم و اطراف براکت عالیه.
- سایز مناسب رو انتخاب کن. نه خیلی بزرگ که گیر کنه، نه خیلی کوچیک که تمیز نکنه.
- فرچه رو آروم از زیر سیم رد کن.
- به سمت بالا و پایین حرکت بده تا اطراف براکت تمیز بشه.
- فشار زیاد وارد نکن که سیم خم نشه یا براکت کنده نشه.
- میتونی روزی یک تا دو بار استفاده کنی، مخصوصا بعد از وعده هایی که حس میکنی گیر غذایی بیشتری داشتی.
واترجت چه کمکی میکنه؟
واتر جت یه مخزن آب داره. آب با فشار از طریق یه سری باریک خارج میشه و بین دندونا و زیر سیم هدایت میشه.
این فشار آب:
- خرده غذاهای گیر کرده رو خارج میکنه
- بخشی از پلاک نرم رو جدا میکنه
- به کاهش التهاب لثه کمک میکنه
اما جای نخ دندون رو نمیگیره، مکمل حساب میشه.
کیت بهداشت ارتودنسی ثابت
داشتن یک کیت کامل بهداشت ارتودنسی ثابت میتونه کارت رو خیلی راحت تر کنه. برای اینکه لازم نباشه جدا جدا دنبال وسایل بگردی، از طریق لینک خرید میتونی این کیت رو تهیه کنی که تمام ابزارهای ضروری رو یکجا داره.
داخل این مجموعه این وسایل قرار گرفته:
- مسواک مخصوص ارتودنسی برای تمیز کردن اطراف براکت و زیر سیم
- مسواک ارتودنسی مسافرتی که راحت داخل کیف جا میشه و بیرون از خونه به کارت میاد
- نخ دندون برای تمیز کردن بین دندون ها
- فلاس تردر برای رد کردن ساده تر نخ از زیر سیم
- فرچه بین دندانی برای پاک کردن پلاک اطراف براکت
- آینه معاینه تا خودت بتونی دقیق ببینی کجا هنوز تمیز نشده
- و یک ساعت شنی باحال برای اینکه زمان استاندارد مسواک زدن رو کامل رعایت کنی و مطمئن بشی عجله نکردی
روزی چند بار باید مسواک بزنم وقتی ارتودنسی ثابت دارم؟
جواب رایج اینه که سه بار در روز.
اما یه نکته مهم تر وجود داره، درست مسواک زدن مهمتر از تعداد مسواک زدنه. حتی اگه یه بار در روز مسواک بزنی ولی کاملا اصولی، دقیق و با حوصله تمیز کنی، خیلی بهتر از اینه که سه بار سریع و سطحی مسواک بزنی.
با این حال بهترین حالت اینه که:
- بعد صبحانه
- بعد ناهار
- و حتما قبل خواب مسواک بزنی.
مسواک و نخ دندون شب از همه مهمتره چون قراره چند ساعت غذا تو دهنت نمونه.
آیا برای ارتودنسی خمیر دندان خاصی لازمه؟
برای ارتودنسی ثابت، خمیر دندان خاص و ویژه ای لازم نیست. مهم ترین نکته داشتن فلوراید کافی و مسواک زدن اصولی ست. تکنیک صحیح مسواک زدن و حذف کامل پلاک، بسیار مهم تر از برند خمیر دندونه.
اگر درست بهداشت ارتودنسی ثابت رو رعایت نکنم چه اتفاقی میفته؟
وقتی مسواک سطحی بزنی یا بعضی قسمتها رو تمیز نکنی:
- خرده غذا لای براکت میمونه
- بین دندونا تمیز نمیشه
- کنار لثه و روی دندونها پلاک جمع میشه
و همین تشکیل پلاک شروع مشکل هست.
پلاک دندونی چیه و چرا در ارتودنسی ثابت بیشتر تشکیل میشه؟
پلاک یه لایه سفید و چسبنده ست که از باکتری و باقی مانده غذا روی دندون تشکیل میشه.
در ارتودنسی چون گیر غذایی بیشتره، پلاک سریع تر ایجاد میشه.
اگه پلاک هر روز برداشته نشه باکتری ها اسید تولید میکنن در نتیجه:
- التهاب لثه پیدا میکنی
- مینای دندون تخریب میشه
- اطراف براکت لکه سفید ایجاد میشه
- پوسیدگی شروع میشه.
التهاب لثه در ارتودنسی ثابت چگونه ایجاد میشه؟
وقتی پلاک کنار لثه باقی بمونه باعث تحریک بافت لثه میشه و سیستم دفاعی بدن به این تحریک واکنش نشان میده. نتیجه این واکنش، قرمزی، تورم و خونریزی لثه ست که بهش التهاب لثه میگن:
- لثه قرمز میشه
- متورم میشه
- خونریزی موقع مسواک ایجاد میشه
- حتی لثه بزرگ و برجسته میشه
- تاج دندون کوتاه تر دیده میشه
لکه های سفید روی دندون، دور براکت ها چیه؟
لکه های سفیدی که بعضی وقت ها دور براکت ها روی دندون دیده میشه، در واقع نشانه ضعیف شدن مینای دندون در همون نقطه است.
وقتی غذا و شیرینی لای سیم و براکت میمونه و خوب تمیز نمیشه، میکروب های داخل دهان شروع میکنن از قند تغذیه کنن و اسید تولید کنن.
این اسید کم کم مواد معدنی مهم مینای دندون مثل کلسیم و فسفات رو از سطح دندون خارج میکنه و باعث میشه اون قسمت دندون حالت مات و سفید گچی پیدا کنه.
این مرحله، شروع پوسیدگی محسوب میشه و هنوز دندون سوراخ نشده، ولی سطح مینا ضعیف شده.
به همین خاطر خیلی تاکید میکنیم که در طول درمان، بهداشت ارتودنسی ثابت رو دقیق رعایت کنی. اگر این لکه های سفید ایجاد بشن، بعدا کاملا پاک نمیشن و ممکنه بعد از برداشتن براکت ها بیشتر هم دیده بشن، چون قسمت هایی که زیر براکت بوده رنگ طبیعی تر دارن و اطرافش که خوب تمیز نشده مات تر و سفیدتر به نظر میرسه.
با ارتودنسی ثابت هر چند وقت یکبار باید جرمگیری انجام بدم؟
اگه پلاک میکروبی مدت طولانی بمونه، سفت میشه و تبدیل به جرم میشه.
جرم با مسواک پاک نمیشه و باید جرمگیری انجام بشه.
بسته به رعایت بهداشت ارتودنسی ثابت ممکنه هر 6 ماه یکبار نیاز داشته باشی یا اصلا در طول درمان لازم نشه جرمگیری کنی.
اگه دندونم موقع ارتودنسی ثابت پوسیده بشه چی میشه؟
بسته به شدت و ناحیه پوسیدگی:
- ممکنه بدون برداشتن براکت ترمیم انجام بشه
- یا موقتا براکت برداشته بشه
چرا با ارتودنسی ثابت دندونام زردتر از قبل شده؟
علت های رایجش تجمع پلاک، تشکیل جرم، تمیز نکردن دقیق اطراف براکت و زیر سیم هست.
در صورتی که:
- زردی دندون فقط به خاطر جرم یا رنگ گرفتن سطح دندون باشد، معمولا با جرمگیری یا در صورت سالم بودن دندون با بلیچینگ در پایان درمان تا حد زیادی بهتر میشه.
- تغییر رنگ به خاطر تغییرات عمقی باشه، ممکنه کاملا از بین نره.
اگه بهداشت ارتودنسی ثابت رو درست رعایت کنی، بعد از پایان درمان دندونات سالم و یکدست میمونه.
از کجا بفهمم بهداشتم در ارتودنسی ثابت خوبه یا نه؟
چند نشانه ساده وجود دارد که میتونی با آنها بفهمی بهداشت دندونات در زمان ارتودنسی خوبه:
- لثه ها قرمز و متورم نیستن یا خونریزی ندارن.
- اطراف براکت ها روی دندون حالت سفید گچی یا مات نداره.
- بوی بد دهان نداری.
- وقتی با خلال یا ناخن خیلی آرام روی دندون میکشی، لایه چسبنده سفید جدا نمیشه.
- دندونها سطح صاف و براق دارن.
اگر این نشانه ها را داری، یعنی بهداشت دهانت در وضعیت خوبیه.
اگر هر کدوم از این موارد رو نداری، باید مسواک زدن، نخ کشیدن و تمیز کردن اطراف براکت ها را دقیقتر انجام بدی.
جمع بندی و پیام مطب دکتر نبی
در طول درمان ارتودنسی ثابت، یکی از مهم ترین موضوعات حفظ سلامت و بهداشت دندون هاست. اگر ارتودنسی انجام دادی، بهتره اصول مسواک زدن، استفاده از نخ دندون، فرچه بین دندونی و در صورت نیاز واترجت را به صورت دقیق و روزانه رعایت کنی تا از ایجاد پلاک، التهاب لثه و لکه سفید اطراف براکت جلوگیری کنی.
در مطب دکتر نبی، هنگام انجام ارتودنسی ثابت، به طور کامل و دقیق بهت آموزش داده میشه که چطوری بهداشت دندونات رو رعایت کنی. همچنین در هر جلسه چکاپ، وضعیت بهداشت دهان و دندون توسط دکتر بررسی میشه تا اگر نیاز به اصلاح یا آموزش بیشتر باشه، راهنمایی لازم رو بهت بدن.
اگر سوالی درباره بهداشت ارتودنسی ثابت داری یا در رعایتش نیاز به راهنمایی بیشتری حس میکنی، حتما در ویزیت بعدی از تیم درمانی یا دکتر نبی بپرس تا همراه بهترین نتیجه درمانی، سلامت دندونات حفظ بشه.
واتساپ
تماس تلفنی
02188873135 - 02188873136 - 09912806784